« رجال لا تلهیهم تجارة ولا بیع عن ذکر اللّه » ( نور، ٣٧ )
قرآن از کسانى که هنگام اذان، کار و کسب را رها مى کنند ستایش کرده است.
به خصوص در روز جمعه سفارش شده که معامله را رها کنید: « و ذرواالبیع » وپس از پایان نماز جمعه، به سراغ کار و درآمد بروید :« فانتشروا فى الارض وابتغوا من فضل اللَّه» ( جمعه، ٩ تا ١٠ )
یکى از ادیانى که نامشان در قرآن آمد »صابئین« هستند که به حضرت یحی ى گرایش دارند وبراى ستارگان تأثیرى قائلند. نماز و مراسم ویژه اى دارند و هنوز در خوزستان گروهى از آنان هستند.این فرقه، رهبرى دانشمند ولى مغرور داشتند که بارها با امام رضاعلیه السلام گفتگو کرد، ولى زیربار نمى رفت.در یکى از جلسات، امام رضا علیه السلام استدلالى آرد آه او تسلیم شد و گفت: اکنون روح من نرم شده حاضرم مکتب تو را بپذیرم، ناگهان صداى اذان بلند شد، امام رضاعلیه السلام جلسه را ترک کرد، مردم گفتند: فرصت حساسى است، چنین فرصتى پیش نمى آید، امام فرمود: اوّل نماز! او که این تعهّد را از امام دید، علاقه اش بیشتر شد. بعد از نماز گفتگویش را تکمیل آرد و ایمان آورد.) بحار، ج ٤٩ ، ص ١٧٥)
رعایت نکاتى که به آداب نماز مربوط مى شود(همچون مسواک، نظافت، توجّه به خدا و...) در کمال این عبادت موثر است.
امام باقرعلیه السلام فرموده است:
» عَلَیْکَ بِالاقْبالِ على صَلاتِکَ فَاِنَّما یُحْسَبُ لَکَ مِنْها ما اَقْبَلْتَ عَلَیْهِ.« (محجةالبیضاء، ج ١، ص ٣٥٤)در نماز، توجه به خدا داشته باش، زیرا از نماز، آن مقدار قبول مى شود که با توجّه خوانده شود.
سپس حضرت مى فرماید: هنگام نماز، با دست و سر و صورت خود بازى مکن، زیرا همه این کارها،سبب نقص نماز مى شود، در حالت کسالت و خواب و سنگینى مشغول نماز مشو، زیرا چنین نمازى، از آن منافقان است... (محجةالبیضاء، ج ١، ص ٣٥٤)
در حدیثى از پیامبر نقل شده:
» رَکعَتانِ مِنْ رَجُلٍ وَرعٍ اَفْضَلُ مِنْ اَلْفِ رَکْعَةٍ مِنْ مَخْلِطٍ« )نهج الفصاحه، جمله ١٦٧٢ )
دو رکعت نماز انسان با تقوا، برتر از هزار رکعت نماز فرد لاابالى است.
امام صادق علیه السلام مى فرماید: هنگام نماز، از دنیا و آنچه در آنست مأیوس شو و تمام توجّهت، را به خدا قرار ده به یاد روزى باش که در برابر دادگاه عدل الهى قرار مى گیرى. (محجة البیضاء، ج١ ص ٣٨٢ (
و نیز فرمود: گاهى پنجاه سال بر انسان مى گذرد ولى خداوند، حتّى یک نماز او را نپذیرفته است.و در حدیث مى خوانیم: بعضى چنان در برابر خدا سبک سخن مى گویند و نماز مى خوانند که اگر با همسایه شان چنین حرف بزنند، جواب آنها را نمى دهد) وافى، ج ٢، ص ١)
از پیامبر خدا صلى الله علیه وآله نقل شده که:«رکعتان بِسواک اَفْضَلُ مِنْ سَبعینَ رآعةٍ بغیر سواکِ »(نهج الفصاحه، جمله ١٦٦٩ ( دو رکعت نماز کسى که مسواک کند، از هفتاد رکعت بدون مسواک بهتر است.
گفتیم که ممکن است عملى صحیح باشد ولى مورد قبول قرار نگیرد، مثل جنس بى مشترى. دراحادیث، نماز برخى از افراد را فاقد ارزش و مردود به حساب آورده اند، که به چند نمونه در ادامه مطلباشاره مى شود :